Liberia także powstała jako państwo stworzone przez byłych niewolników wracających z USA, jakoś potęgi gospodarczej nie stworzyli...
Mało tego, po miesiącu sukcesów chyba wrócili do niewolnictwa...
z groka
Tak. W Liberii istniały praktyki niewolnictwa lub zbliżone do niewolnictwa, w których czarni Amerykanoliberyjczycy (Americo-Liberians – potomkowie uwolnionych niewolników z USA i Karaibów) dominowali i wykorzystywali rdzenną czarną ludność afrykańską.
en.wikipedia.org
Liberia powstała w latach 20. XIX w. jako kolonia American Colonization Society dla wolnych czarnych Amerykanów. Od niepodległości w 1847 r. aż do zamachu w 1980 r. niewielka mniejszość Amerykanoliberyjczyków (kilka procent populacji) sprawowała władzę polityczną i gospodarczą, traktując rdzennych Afrykanów (ponad 95% ludności, kilkanaście grup etnicznych) jak poddanych „niecywilizowanych”. Konstytucja formalnie zakazywała niewolnictwa, ale w praktyce rozwijał się system dwustopniowy: osadnicy jako elita, rdzenni jako siła robocza.
link.springer.com
Główne formy wyzysku
- System „służby” / pawning: Rdzenni (często dzieci i nastolatki) byli włączani do gospodarstw osadników pod pretekstem „edukacji i cywilizowania”, w zamian za pracę. System regulowany od 1838 r.; bywał nadużywany. Niektórzy Amerykanoliberyjczycy brali rdzennych jako „zastaw” (pawns).
link.springer.com
- Praca przymusowa: Rdzenni byli zmuszani do pracy na plantacjach, w gospodarstwach urzędników i przy robotach publicznych. Siła robocza rekrutowana przez władze była czasem przekierowywana na prywatne cele.
deriv.nls.uk
- Skandal Fernando Po (lata 20.–30. XX w.): Rząd Liberii (w tym wysocy urzędnicy, m.in. wiceprezydent Allen Yancy) organizował przymusową rekrutację i wysyłkę tysięcy rdzennych do pracy kontraktowej na hiszpańskiej wyspie Fernando Po (dziś Bioko) i w Gabonie. Warunki przypominały handel niewolnikami.
en.wikipedia.org
Śledztwo Ligi Narodów (1930)Międzynarodowa Komisja (Christy Commission) potwierdziła:
- Istnienie domestic slavery (niewolnictwa domowego/plemiennego) i systemu pawning wśród plemion.
- Nadużycia systemu pawning przez niektórych Amerykanoliberyjczyków.
- Przymusową pracę na cele publiczne i prywatne.
- Przymusową rekrutację do pracy za granicą, zbliżoną do handlu niewolnikami.
Raport oskarżył rząd o systematyczne zastraszanie i tłumienie rdzennych „dla korzyści dominującej i kolonizującej rasy, choć pierwotnie tej samej afrykańskiej krwi”. Prezydent Charles D.B. King i wiceprezydent Yancy zrezygnowali. Liberia ogłosiła zniesienie domestic slavery, pawning i eksportu siły roboczej.
deriv.nls.uk
Rdzenni długo nie mieli pełnych praw obywatelskich i wyborczych (obywatelstwo stopniowo od pocz. XX w., pełniejsze prawa później). Amerykanoliberyjczycy budowali społeczeństwo hierarchiczne, wzorowane częściowo na południowych USA, z poczuciem wyższości kulturowej i „cywilizacyjnej”.
smithsonianmag.com
To nie było klasyczne niewolnictwo plantacyjne na masową skalę jak w Amerykach, ale systemowa dominacja, praca przymusowa i praktyki niewolnicze czarnych nad czarnymi. Tensions między grupami przyczyniły się do późniejszych konfliktów, w tym zamachu 1980 r. i wojen domowych.
ale mit szlachetnego
skurwysyna dzikusa dalej aktualny